Sauna to jeden z najstarszych znanych rytuałów zdrowotnych – znany od tysięcy lat, nadal znajduje swoje miejsce w nowoczesnym stylu życia. Z jednej strony kojarzy się z luksusem i relaksem, z drugiej – coraz więcej badań naukowych potwierdza jej realny wpływ na zdrowie. Jednak z sauną, jak z każdym narzędziem: można z niej korzystać dobrze lub źle. Kluczowe pytanie brzmi: jak często i jak długo korzystać z sauny, aby przyniosła maksymalne korzyści, a nie szkodziła?
Dlaczego sauna działa?
Zacznijmy od tego, co właściwie dzieje się z organizmem w saunie. Wysoka temperatura (nawet do 100°C w saunie suchej) powoduje gwałtowne rozszerzenie naczyń krwionośnych, co poprawia krążenie i pomaga w usuwaniu toksyn. Wzrasta tętno, co można porównać do lekkiego treningu cardio. Organizm zaczyna się intensywnie pocić, a skóra się oczyszcza. Po zakończeniu seansu – szczególnie po schłodzeniu ciała – wiele osób doświadcza uczucia ulgi, lekkości i rozluźnienia mięśni.
Regularne sesje w saunie mogą:
-
poprawić jakość snu,
-
obniżyć ciśnienie krwi,
-
wspomagać odporność,
-
przyspieszać regenerację po wysiłku fizycznym,
-
zmniejszać bóle mięśni i stawów,
-
obniżać poziom stresu i napięcia psychicznego.
Jak często? Zależy od celu
Dla ogólnej profilaktyki zdrowotnej:
1–2 razy w tygodniu to optymalna częstotliwość. Pozwala na stopniowe i bezpieczne przystosowanie organizmu do warunków sauny, bez ryzyka przeciążenia.
Dla poprawy kondycji układu krążenia:
Badania przeprowadzone na dużych grupach Finów pokazują, że korzystanie z sauny 4–7 razy w tygodniu wiąże się z mniejszym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Ale uwaga – dotyczy to osób, które od lat regularnie korzystają z sauny i są do niej przyzwyczajone.
Dla regeneracji po treningach:
W przypadku osób trenujących siłowo, wytrzymałościowo lub zawodowo – sauna 2–4 razy w tygodniu może wspierać regenerację mięśni, poprawiać elastyczność stawów i zmniejszać stany zapalne.
Dla redukcji stresu i poprawy snu:
Nawet jedna sesja tygodniowo, najlepiej wieczorem, może poprawić jakość snu i pomóc w wyciszeniu układu nerwowego.
Czy codzienna sauna to przesada?
Niektóre źródła (zwłaszcza fińskie) wskazują, że codzienna sauna nie musi być szkodliwa, o ile nie występują przeciwwskazania zdrowotne. Jednak dla większości ludzi bardziej bezpieczne i praktyczne będzie ograniczenie częstotliwości do 2–4 razy tygodniowo. Ważne jest też to, by nie przesadzać z długością seansu i zawsze dbać o nawodnienie.
Czas trwania sesji: mniej znaczy więcej
Powszechnie zalecany schemat to:
-
8–15 minut w saunie suchej (czas może być krótszy w przypadku nowicjuszy),
-
3 serie połączone z chłodzeniem – np. zimnym prysznicem, beczką z lodem lub schłodzeniem na świeżym powietrzu,
-
15–30 minut odpoczynku po zakończeniu rytuału.
Dłuższe przebywanie w saunie wcale nie oznacza większych korzyści – wręcz przeciwnie, może prowadzić do odwodnienia, zawrotów głowy i zaburzeń pracy serca.
Zasady bezpiecznego korzystania z sauny
Nie ma jednego „idealnego” schematu dla każdego, ale są zasady, które warto znać:
-
Zawsze nawadniaj się przed i po seansie – najlepiej wodą lub napojami izotonicznymi bez cukru.
-
Nie korzystaj z sauny po alkoholu, przy gorączce lub infekcji.
-
Unikaj ciężkich posiłków przed wejściem do sauny.
-
Słuchaj swojego organizmu – zawroty głowy, osłabienie, uczucie duszności to sygnał do natychmiastowego wyjścia.
-
Po saunie zawsze schłodź ciało i odpocznij – bez tego etap regeneracji nie zadziała prawidłowo.
Kiedy z sauny zrezygnować?
Mimo wielu zalet, sauna nie jest dla każdego. Przeciwwskazania obejmują m.in.:
-
choroby serca i niewydolność krążenia (bez zgody lekarza),
-
nieuregulowane nadciśnienie,
-
padaczkę,
-
ciążę (zwłaszcza w pierwszym trymestrze),
-
ostre stany zapalne, infekcje, gorączkę,
-
choroby skóry w fazie zaostrzenia.
Sauna działa, ale tylko z głową
Korzyści z sauny są potwierdzone badaniami, ale tylko regularne, świadome i umiarkowane korzystanie przynosi trwałe efekty. Dla większości osób wystarczy 1–2 sesje tygodniowo, by odczuć poprawę samopoczucia, snu i kondycji. Bardziej zaawansowani mogą korzystać z sauny nawet 3–4 razy w tygodniu, jeśli przestrzegają zasad bezpieczeństwa.
Przeczytaj również wpis o ekologicznych saunach
